Θεσμικό Πλαίσιο του Συμβολαιογράφου
Ο συμβολαιογράφος αποτελεί δημόσιο λειτουργό που ασκεί το λειτούργημά του με βάση ένα σαφώς καθορισμένο θεσμικό πλαίσιο, το οποίο αποσκοπεί στη διασφάλιση της νομιμότητας, της ασφάλειας δικαίου και της προστασίας των συναλλασσόμενων.
Το βασικό θεσμικό πλαίσιο περιλαμβάνει:
⸻
1. Κώδικας Συμβολαιογράφων (Ν. 2830/2000)
Ο Κώδικας Συμβολαιογράφων αποτελεί το κύριο νομοθέτημα που ρυθμίζει:
- το ρόλο και την ιδιότητα του συμβολαιογράφου ως δημόσιου λειτουργού,
- τις προϋποθέσεις διορισμού, τα καθήκοντα και τις αρμοδιότητές του,
- τη διαδικασία σύνταξης και φύλαξης των συμβολαιογραφικών πράξεων,
- τους κανόνες λειτουργίας των συμβολαιογραφικών γραφείων.
⸻
2. Συμβολαιογραφικές πράξεις ως δημόσια έγγραφα
Οι πράξεις που συντάσσει ο συμβολαιογράφος είναι δημόσια έγγραφα, έχουν αποδεικτική ισχύ και πλήρη ισχύ εκτελεστού τίτλου, όπου ο νόμος το προβλέπει.
Αυτό προσδίδει ασφάλεια και βεβαιότητα στις συναλλαγές.
⸻
3. Αρχή της Νομιμότητας
Ο συμβολαιογράφος οφείλει να ελέγχει:
- τη νομιμότητα κάθε πράξης,
- την ύπαρξη δικαιωμάτων, πληρεξουσίων και τίτλων,
- τη φορολογική, πολεοδομική ή διοικητική συμμόρφωση, όπου απαιτείται.
Αν μια πράξη αντίκειται στον νόμο, ο συμβολαιογράφος υποχρεούται να αρνηθεί τη σύνταξή της.
⸻
4. Δεσμευτικές αρμοδιότητες
Οι αρμοδιότητες του συμβολαιογράφου περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων:
- Σύνταξη πράξεων μεταβίβασης ακινήτων
- Συστάσεις, τροποποιήσεις και λύσεις εταιριών όπου απαιτείται συμβολαιογραφικός τύπος
- Πληρεξούσια, δηλώσεις και πράξεις αποδοχής κληρονομιάς
- Γονικές παροχές, δωρεές, προίκες, προγαμιαίες συμφωνίες
- Συντάξεις καταστατικών και πράξεων που απαιτούν αυξημένη αποδεικτική δύναμη
- Πράξεις εκουσίας δικαιοδοσίας που του ανατίθενται από το νόμο
⸻
5. Ανεξαρτησία και αμεροληψία
Ο συμβολαιογράφος λειτουργεί ως ουδέτερος και αμερόληπτος νομικός λειτουργός.
Δεν εκπροσωπεί κάποιο μέρος, αλλά διασφαλίζει τα δικαιώματα όλων των συμβαλλόμενων.
⸻
6. Επαγγελματικό απόρρητο
Ο συμβολαιογράφος δεσμεύεται από αυστηρούς κανόνες εμπιστευτικότητας και προστασίας προσωπικών δεδομένων, σύμφωνα με τον Κώδικα και τον GDPR.
⸻
7. Ψηφιακό θεσμικό πλαίσιο
Τα τελευταία χρόνια έχουν θεσπιστεί διατάξεις που επιτρέπουν:
- Τήρηση μητρώου διαθηκών
- Δημοσίευση διαθηκών και κήρυξη αυτών ως κύριες
- Ψηφιακά υπογεγραμμένα συμβόλαια
- Ψηφιακές υπογραφές και ηλεκτρονική ταυτοποίηση
- Διασύνδεση με Κτηματολόγιο, ΓΕΜΗ, ΑΑΔΕ και άλλες δημόσιες πλατφόρμες
- Αυτοματοποιημένες υποβολές δηλώσεων και πιστοποιητικών
Αυτό εντάσσει τον συμβολαιογράφο σε ένα σύγχρονο πλαίσιο παροχής υπηρεσιών με ασφάλεια και διαφάνεια.